نگرش دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اراک در خصوص علل تمایل آن ها به استفاده از جزوات درسی به جای کتب مرجع 1387

The attitude of Arak Medical University student’s about reasons of tendency to use the lecture notes instead of textbooks, 2008


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
چکیده مقاله
چکیده مقاله
نویسندگان
نویسندگان
دانلود مقاله
دانلود مقاله
علوم پزشکی اراک
علوم پزشکی اراک

نویسندگان: حمید ابطحی , محمد رفیعی , علی قضاوی , قاسم مسیبی

کلمات کلیدی:

نشریه: مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک, 4,, - ,

اطلاعات کلی مقاله
hide/show

کد مقاله 1541
عنوان فارسی مقاله نگرش دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اراک در خصوص علل تمایل آن ها به استفاده از جزوات درسی به جای کتب مرجع 1387
عنوان لاتین مقاله The attitude of Arak Medical University student’s about reasons of tendency to use the lecture notes instead of textbooks, 2008
نوع مقاله بر حسب نگارش پژوهشی اصیل
مقاله برحسب نمایه isc
IF
عنوان نشریه مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک
نوع نشریه علمی پژوهشی
شماره نشریه 4
دوره
صفحه شروع و پایان در نشریه -
سال انتشار/ ارائه شمسی
سال انتشار/ارائه میلادی
آدرس لینک مقاله/ همایش در شبکه اینترنت
ISSN
DOI
آدرس علمی (Affiliation) نویسنده متقاضی

چکیده مقاله
hide/show

عنوان متن
چکیدهچکیده مقدمه: یکی از مزایای کتب مرجع اینست که به شما اجازه می‌دهند تا بتوانید مطالبی که از جا انداخته، درست متوجه نشده و یا فراموش کرده‌اید را دوباره بازنگری کنید. این امر در مورد جزوه نویسی امکان‌پذیر نیست زیرا آنچه شنیده‌اید به سرعت و گاهی به طور کامل فراموش می‌شود. هدف از این پژوهش بررسی نگرش دانشجویان در خصوص علل تمایل آن ها به استفاده از جزوات درسی به جای کتب مرجع است. روش‌کار: این مطالعه یک بررسی تحلیلی- مقطعی می‌باشد. حجم نمونه شامل 213 دانشجو در دانشگاه علوم پزشکی اراک در سال 1387 در رشته‌های تحصیلی مختلف و ترم‌های تحصیلی متفاوت بود. اطلاعات مربوط به گرایش دانشجویان به جزوه نویسی براساس پرسش‌نامه معتبری جمع‌آوری و تحلیل شد. نتایج: مهم‌ترین عوامل از نظر دانشجویان حجم زیاد کتب مرجع نسبت به جزوه، مدرک گرایی جامعه و عدم توجه به سطح سواد و میزان آگاهی هم‌چنین عدم تسلط کافی به زبان انگلیسی جهت کتب مرجع بوده است. نتیجه گیری: گرایش به جزوه نویسی از عوامل اصلی رکود دانشجویان بوده و در نهایت منجر به از بین بردن روحیه و انگیزه تحقیق در آنها می‌شود. مطالعه قرار گرفته و توصیه شده که تنها دانشجویان مطالب اصلی را نکته برداری نمایند تا در مواقع مورد نیاز به شکل کلمات کلیدی مورد استفاده قرار دهند(9، 10). هدف از مطالعه حاضر بررسی علل گرایش دانشجویان به جزوات درسی و بررسی نگرش آنها در این خصوص می‌باشد. روش کار مطالعه حاضر یک بررسی مشاهده‌ای تحلیلی است که به صورت مقطعی برروی یک نمونه تصادفی 213 نفری از دانشجویان رشته‌های مختلف دانشگاه علوم پزشکی اراک در سال 1387 انجام گرفته است. حجم نمونه براساس اصل ککران به دست آمد. بدین ترتیب که انتخاب حداقل 10 درصد از یک جامعه محدود، نتایج مناسبی را ارائه می دهد که جهت اطمینان بیشتر 21 درصد از جامعه دانشجویان انتخاب شد. اصول اخلاق در پژوهش در تمامی مراحل تحقیق رعایت شد. جهت سنجش نگرش دانشجویان از یک پرسش‌نامه خود ساخته استفاده شد که اعتبار آن توسط افراد صاحب نظر دانشگاه علوم پزشکی بررسی و تأیید شد. میزان پایایی پرسش‌نامه تهیه شده با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 92 درصد برآورد گردید، که پایایی مناسبی بوده است. در پرسش‌نامه تهیه شده متغیرهای جنس، سن دانشجو، رشته تحصیلی و نیم سال تحصیلی نیز مورد بررسی قرار گرفت. سوالات پرسش‌نامه در چهار حیطه اصلی طراحی شده بودند که عبارتند از: 1- علل مرتبط باجزوات درسی و کتب مرجع 2- علل مرتبط با خود دانشجویان3- علل مرتبط با مسائل آموزشی و 4- علل مرتبط با اساتید. نمرات نگرش دانشجویان براساس طیف لیکرت از نمره 1 به عنوان کاملاً مخالف تا نمره 5 به عنوان کاملاً موافق محاسبه گردید. پرسش‌نامه‌ها با هماهنگی آموزش دانشکده‌ها تکمیل شدند. از تحلیل همبستگی چند متغیری، آزمون مقایسه میانگین‌های دو گروه وابسته، آنالیز واریانس یک طرفه و دو طرفه، مدل‌های آنوا (ANOVA)، آنالیز همبستگی ناپارامتری مانند آنالیز همبستگی اسپیرمن و کندال و آزمون کروسکال- والیس و فریدمن برای آنالیز داده‌های جمع‌آوری شده و مقایسه داده‌های مربوط به نگرش براساس دو متغیر استفاده گردید. اطلاعات جمع‌آوری شده با استفاده از نرم افزارهایSPSS 17 مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. بودن زمان استفاده از سالن مطالعه دانشکده یا خوابگاه 43(2/20) 42(7/19) 76(7/35) 43(2/20) 9(2/4) 31/3(13/1) ناکافی بودن سالن های مطالعه و کتابخانه های عمومی در سطح شهر 40(8/18) 64(0/30) 67(5/31) 34(0/16) 8(8/3) 44/3(08/1) کافی نبودن زمان امانت کتاب 39(3/18) 64(0/30) 62(1/29) 42(7/19) 6(8/2) 41/3(08/1) بالاتر بودن میزان ماندگاری مطالب جزوه در آینده 55(8/25) 71(35/33) 51(9/23) 32(0/15) 4(9/1) 66/3(08/1) متناسب نبودن میزان واحد برخی از دروس با حجم کتاب مرجع 108(7/50) 83(0/39) 21(9/9) 0(0/0) 1(5/0) 39/4(70/0) فقدان روحیه و انگیزه تحقیق و پژوهش در دانشجویان 88(3/41) 88(3/41) 28(1/13) 7(3/3) 2(9/0) 19/4(85/0) شرکت ندادن دانشجویان در مباحث درسی و کنفرانس ها 46(6/21) 64(0/30) 59(7/27) 39(3/18) 5(3/2) 35/3(09/1) عدم تشویق دانشجو جهت مطالعه کتب مرجع توسط اساتید 45(1/21) 74(7/34) 63(6/29) 27(7/12) 4(9/1) 60/3(02/1) منطبق نبودن سرفصل دروس با کتب مرجع 37(4/17) 74(7/34) 52(4/24) 48(5/22) 2(9/0) 46/3(05/1) عدم تشویق دانشجویان ممتاز توسط آموزش 61(6/28) 61(6/28) 66(0/31) 18(5/8) 7(3/3) 71/3(07/1) رتبه عوامل مؤثر در تمایل دانشجویان به استفاده از جزوه به ترتیب جهت ده عامل عبارت بوده‌اند از: 1- حجم زیاد کتب مرجع نسبت به جزوه، 2- مدرک گرائی جامعه و عدم توجه به سطح سواد و میزان آگاهی، 3- عدم تسلط کافی به زبان انگلیسی جهت کتب مرجع انگلیسی، 4- کمبود وقت با توجه به میزان واحدهای ارائه شده در هر ترم، 5- متناسب نبودن میزان واحد برخی از دروس با حجم کتاب مرجع، 6- وجود چکیده‌ای از مهم‌ترین مطالب کتب مرجع در جزوه، 7- فقدان روحیه و انگیزه تحقیق و پژوهش در دانشجویان، 8- عادت کردن دانشجو به خواندن جزوه، 9- پیوستگی بهتر مطالب جزوه نسبت به کتب مرجع و 10- فقدان آموزش جهت تبیین فرهنگ مطالعه کتب درسی بوده است. 3 عامل از کمترین رتبه‌ها و میانگین نیز به ترتیب مربوط به عامل عدم معرفی کتب مرجع توسط اساتید، نارضایتی از رشته تحصیلی و زیاد بودن تعطیلات سالانه بوده است. در صورتی که براساس طیف لیکرت نمره نگرش دانشجویان در خصوص علل تمایل آنها به استفاده از جزوات درسی را به صورت جمع نمرات تمام سئوالات 39 گانه محاسبه کنیم، میانگین نمره گرایش به استفاده از جزوه در کل دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اراک 98/13±04/147 بوده است. توزیع میانگین نمره گرایش به استفاده از جزوه براساس رشته تحصیلی در نمودار 1 نشان داده شده است. نمودار 1. مقایسه میانگین نمره گرایش به جزوات درسی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اراک در سال 1387 بر اساس رشته تحصیلی با توجه به این که مقادیر نمرات گرایش دانشجویان به جزوات درسی با استفاده از آزمون کلموگروف- اسمیرنوف دارای توزیع نرمال می‌باشد، جهت مقایسه میانگین‌های نمرات گرایش دانشجویان به جزوه نویسی از آزمون آنالیز واریانس یک طرفه(ANOVA) استفاده شده است که با استفاده از این آزمون اختلاف آماری معنی‌داری بین میانگین نمرات گرایش به جزوه نویسی در رشته‌های تحصیلی مختلف، وجود ندارد(489/0p= ). نمودار 2 بیانگر توزیع نمرات گرایش دانشجویان به جزوه نویسی براساس ترم تحصیلی می‌باشد. نمودار 2. مقایسه میانگین نمره گرایش به جزوات درسی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اراک در سال 1387 بر اساس ترم تحصیلی با استفاده از آنالیز واریانس یک طرفه اختلاف آماری معنی‌داری بین میانگین نمره گرایش به جزوات درسی در ترم‌های مختلف تحصیلی وجود ندارد(261/0p=). میانگین نمره گرایش به جزوات درسی دانشجویان پسر 25/13±60/144 و در دانشجویان دختر این شاخص 11/14± 52/147 به دست آمده است. با استفاده از آزمون تی دو گروه مستقل اختلاف آماری معنی‌داری بین میانگین نمره گرایش به جزوات درسی در دانشجویان پسر و دختر وجود ندارد( 244/0p=). با استفاده از آنالیز همبستگی پیرسون دو متغیر کمی، میزان همبستگی سن دانشجویان و نمره گرایش به جزوات درسی مقدار113/0 به دست آمد که همبستگی فوق مستقیم و ناقص بوده و معنی‌دار آماری نمی‌باشد(103/0p=). بحث براساس نتایج مطالعه حاضر، اختلاف آماری معنی‌داری بین میانگین نمره گرایش به جزوات درسی در دانشجویان ترم‌های تحصیلی مختلف وجود نداشت، بنابراین گرایش دانشجویان در سال‌های مختلف تحصیل به جزوات درسی افزایش نمی‌یابد، این موضوع در مطالعات اختصاصی انجام شده نیز تایید گردیده است(9، 10). هم‌چنین جنسیت نیز تأثیری در نگرش به جزوات درسی نداشته است و متوسط نمره نگرش به جزوات درسی در هر دو جنس دانشجویان از لحاظ آماری برابر بوده است. در مطالعه‌ای که توسط گوپتا و همکاران در سال 2004 بر روی دانشجویان دندان پزشکی دانشگاه بیرمینگهام آمریکا انجام شد مشخص گردید که 96 درصد دانشجویان همزمان از جزوه و کتب مرجع استفاده می‌کنند. اکثر دانشجویان استفاده از منابع الکترونیک در کنار روش‌های مرسوم مثل جزوه نویسی را مفید می‌دانستند(1). براساس مطالعه حاضر مهم‌ترین عامل در گرایش به جزوه نویسی از نظر دانشجویان، حجم زیاد کتب مرجع نسبت به جزوه درسی بیان شده است که بررسی در خصوص علت این امر خود نیاز به تحقیقات تخصصی‌تر دارد. هم‌چنین مدرک گرایی در جامعه و عدم توجه به سطح سواد و میزان آگاهی به عنوان دومین عامل در گرایش به جزوه نویسی بیان گردیده است که موضوع فوق عملاً در جامعه ما مشهود می‌باشد. سومین عامل از نظر دانشجویان، عدم تسلط کافی به زبان انگلیسی جهت مطالعه کتب مرجع که اصولاً به صورت لاتین می‌باشند، ذکر شده است. این موضوع نیز به مهارت ناکافی دانشجویان در زبان انگلیسی برمی‌گردد که حتی در اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها در نگارش مقالات اصیل نیز به چشم می‌خورد. از عوامل ذکر شده دیگری که به نظر مهم می‌باشند ذکر عبارت "وجود چکیده‌ای از مهم‌ترین مطالب کتب مرجع در جزوه" می‌باشد که بیشتر به روش تدریس اساتید بر می‌گردد که اصولاً به صورت‌های سنتی و یا تلفیق سنتی و روش‌های ارائه مطالب با استفاده از دستگاه‌های جدید( ویدئو پروژکتور) می‌باشد و باید به صورت بسیار جدی پی‌گیری شوند. از عوامل مهم دیگری که در مطالعه حاضر با اهمیت ذکر شده، فقدان روحیه و انگیزه تحقیق و پژوهش در دانشجویان است که اصولاً فیدبک کامل جزوه نویسی می‌باشد که از نظر دانشجویان نیز به عنوان عوامل مهم در گرایش به جزوه نویسی بیان شده است. عامل کمبود وقت با توجه به میزان واحدهای ارائه شده در هر ترم نیز به عنوان یکی از عوامل مهم در گرایش به جزوه نویسی بیان شده است که اصولاً با آموزش برنامه درسی به دانشجویان و مدیریت زمان می‌توان آن را حل نمود. عواملی که از نظر دانشجویان تأثیر بسیار کمی بر گرایش آنها به جزوه نویسی دارد شامل عدم معرفی کتب مرجع توسط اساتید، نارضایتی از رشته تحصیلی و زیاد بودن تعطیلات سالانه بوده است. نکته بسیار مهم در این بیان این است که تمام اساتید اصولاً در ابتدای ترم کتب مرجع را به دانشجویان معرفی می‌نمایند و دانشجویان نیز این نکته را اذعان داشته‌اند. نارضایتی از رشته تحصیلی نیز از نظر دانشجویان عاملی در جهت عدم گرایش آنها به کتب مرجع ذکر نشده است. در این تحقیق هم‌چنین معین شد که ظاهراً هر چه سن دانشجویان افزایش می‌یابد گرایش آنها به جزوه نویسی افزایش پیدا می‌کند ولی نکته از لحاظ آماری معنی‌دار نمی‌باشد. مطالعه‌ای که توسط سوت ویک و تئودور در سال 2007 بر روی دانشجویان پزشکی سال چهار دانشگاه فلوریدا انجام شد مشخص ساخت که در صورت همراه شدن جزوه و آموزش الکترونیک با کتب مرجع میزان یادگیری دانشجویان افزایش خواهد یافت(11). نتیجه گیری با توجه به این که گرایش به جزوه نویسی از عوامل اصلی رکود دانشجویان بوده و در نهایت منجر به از بین بردن روحیه و انگیزه تحقیق در آنها می‌شود، این موضوع باید در مطالعات بیشتری در دانشگاه های دیگر نیز مورد تحلیل قرار گیرد.
کلمات کلیدی
نام فایل عنوان پیوست تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود

نویسندگان
hide/show

نویسنده نفر چندم مقاله
حمید ابطحیچهارم
محمد رفیعیدوم و مسئول
علی قضاویاول
قاسم مسیبیسوم

لینک دانلود مقاله
hide/show

نام فایل عنوان پیوست تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
77.pdfمتن مقاله1392/12/17395625دانلود